ดูบทความวิวาทะ 2 ผู้นำคนละฝากฝั่งแอตแลนติก ทรัมป์กับแมร์เคิล

วิวาทะ 2 ผู้นำคนละฝากฝั่งแอตแลนติก ทรัมป์กับแมร์เคิล

หมวดหมู่: ยุโรป

ตั้งแต่ช่วงหาเสียง โดนัลด์ ทรัมป์ (Donald Trump) พูดแง่ลบต่อนาโตอย่างรุนแรง เห็นว่าล้าสมัย ให้ความสำคัญต่อต้านก่อการร้ายน้อยเกินไป ที่ผ่านมาสหรัฐฯ ต้องจ่ายเงินสนับสนุนมากเกิน ไม่คุ้มกับประโยชน์ที่ได้ ในขณะที่ชาติสมาชิกอื่นๆ แบกรับภาระน้อยเกินไป ไม่ยุติธรรมต่อสหรัฐฯ ดังนั้นหากชาติสมาชิกนาโตไม่ช่วยแบกรับภาระค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม จะขอพิจารณาถอนตัวออกจากนาโต

            กลางเดือนมีนาคมที่ผ่านมา นางอังเกลา แมร์เคิล (Angela Merkel) นายกรัฐมนตรีเยอรมนีประชุมกับประธานาธิบดีทรัมป์ ทั้งคู่แสดงท่าทีเป็นมิตร 2 ฝั่งแอตแลนติกยังคงร่วมมือกันต่อไป ต่างยืนยันจุดยืนหลายเรื่อง ประธานาธิบดีทรัมป์ชี้ว่ายุโรปไม่เพียงต้องเพิ่มงบกลาโหม ยังเป็นหนี้สหรัฐฯ ที่ออกค่าใช้จ่ายส่วนใหญ่ในอดีต ย้ำว่าหลายประเทศเอาเปรียบสหรัฐฯ ในการค้าระหว่างประเทศ รวมทั้งเยอรมัน ด้านนายกฯ แมร์เคิลกล่าวว่าจะเพิ่มงบประมาณกลาโหม แต่ประเทศอื่นๆ มีเหตุผลส่วนตัว การค้าระหว่างเยอรมัน-สหรัฐฯ อยู่ภายใต้กรอบกติกาอียู

 

คำขู่จากทรัมป์ VS คำขู่จากแมร์เคิล :

            วิวาทะล่าสุดเกิดขึ้นในการประชุมสุดยอดผู้นำนาโต ณ กรุงบรัสเซลส์ เมื่อ 25 พฤษภาคม ประธานาธิบดีทรัมป์กล่าวต่อหน้าผู้นำสมาชิกนาโตอื่นๆ ว่า “ผมขอพูดตรงไปตรงมาต่อสมาชิก 23 จาก 28 ประเทศว่าต้องจ่ายงบกลาโหมของตน” มันไม่ยุติธรรมต่อชาวอเมริกันและผู้เสียภาษีของสหรัฐฯ ในขณะที่สมาชิกหลายประเทศไม่แบกรับภาระของตนมานานหลายปีแล้ว

            แม้จะไม่เอ่ยเรื่องถอนตัวจากนาโตอีก แต่เคยพูดว่าจะต้องทำการอย่างใดอย่างหนึ่งแน่นอน ที่เห็นชัดขณะนี้คือผูกกับการขาดดุลการค้าโดยเฉพาะกับเยอรมนี

            ที่ประชุมตกลงทำสงครามต่อต้านก่อการร้ายให้เข้มข้นกว่าเดิม ขยายความร่วมมือด้านการข่าว สมาชิกต่างๆ จะช่วยแบกรักภาระค่าใช้จ่ายมากขึ้น จัดทำแผนประจำปีให้มั่นใจว่าสมาชิกจะเพิ่มงบประมาณ

            ส่วนอีกฝากหนึ่งตั้งแต่มีคำพูดแง่ลบจากทรัมป์ นายกฯ แมร์เคิลโต้ว่า “อนาคตของพวกเราคนยุโรปอยู่ในมือของพวกเราเอง”

            พร้อมกับที่สื่อยุโรปโดยเฉพาะเยอรมนีมักวิพากษ์วิจารณ์รัฐบาลสหรัฐอย่างรุนแรง

            หลังการประชุมนาโต คำพูดทำนองนี้เกิดขึ้นอีก เป็นคำที่พูดซ้ำแล้วซ้ำอีกพอๆ กับคำพูดแง่ลบจากทรัมป์

America First VS Europe First :

            ในช่วงหาเสียงคำมั่นที่ทรัมป์ให้ไว้คือ ประเทศปลอดภัยกว่าเดิม คนนับล้านได้งานทำ และสร้างความมั่งคั่งเพิ่มอีกหลายล้านล้านดอลลาร์ อเมริกาต้องมาก่อน (America First) เป็นลัทธิอเมริกานิยม (Americanism) ไม่ใช่โลกนิยม (globalism) ประชาชนอเมริกันต้องมาก่อนอีกครั้ง

            กลางกุมภาพันธ์ Jean-Claude Juncker ประธานคณะกรรมาธิการยุโรป (European Commission) กล่าวว่ายุโรปไม่ควรเพิ่มงบกลาโหมตามแรงผลักดันจากสหรัฐฯ การเมืองสมัยใหม่มีเรื่องอื่นๆ มากกว่าการป้องกันประเทศ เช่น การช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมกับการพัฒนาประเทศ อเมริกาพูดทำนองนี้มาหลายปีแล้ว ตนไม่เห็นด้วยเลย ไม่ควรมองความมั่นคงในกรอบแคบๆ ว่าคือเรื่องการทหาร ประเทศจะมั่นคงหรือไม่ ไม่ขึ้นกับการมีกองทัพเท่านั้น ยังขึ้นกับปัจจัยอื่นๆ อีกมาก และเห็นว่าประธานาธิบดีทรัมป์อาจต้องใช้เวลาอีก 2 ปีกว่าจะเรียนรู้รากฐานความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ

            หลังการประชุมสุดยอดนาโต ประธานาธิบดีทรัมป์ทวิชข้อความพาดพิงรถยนต์ชื่อดังเยอรมันที่คนมีฐานะมักนิยมใช้ในอเมริกา ในขณะที่รถยนต์สัญชาติอเมริกันขายไม่ค่อยได้ในเยอรมัน ชี้ว่าเป็นตัวอย่างการค้าที่ไม่ยุติธรรมต่อสหรัฐฯ ประธานคณะกรรมาธิการยุโรป Juncker อธิบายว่าไม่อาจเปรียบเทียบสถานการณ์การค้ากับสมาชิกอียูประเทศใดประเทศหนึ่งอย่างเจาะจง ต้องเทียบกับอียูทั้งหมด คณะกรรมาธิการมีหน้าที่ดูแลสมาชิกเรื่องนี้

            Juncker กล่าวอย่างชัดเจนว่าหากสหรัฐฯ คิดเล่นงานเยอรมนี ก็ต้องมาคุยกับสหภาพยุโรปโดยตรง และเท่ากับเป็นการเล่นงานสหภาพยุโรปด้วย ดังนั้นหากทรัมป์คิดจะทำอะไรจริงจัง ต้องคิดให้รอบคอบเพราะผลประทบใหญ่หลวง นี่คือการเผชิญหน้าระหว่างอเมริกากับยุโรป (อียู)

 

ในเชิงการเมืองในประเทศ แสดงภาวะผู้นำ :

            Sean Spicer โฆษกทำเนียบขาวบรรยายสรุปการเดินทางไปต่างประเทศของประธานาธิบดีทรัมป์ ชี้ว่าประสบความสำเร็จอย่างยิ่งในการกระชับความสัมพันธ์กับมิตรประเทศ แสดงภาวะผู้นำโลกต่อต้านก่อการร้าย พูดย้ำว่าการขาดุลการค้ากับการค้าอย่างไม่ยุติธรรมทำร้ายแรงงานอเมริกัน ส่วนประเด็นนายกฯ แมร์เคิลนั้นยังคงเป็นมิตรกับสหรัฐฯ ดังเดิม สมาชิกนาโตจะช่วยแบกรับภาระงบกลาโหม ทั้งหมดเป็นผลดีต่อสหรัฐฯ

            เรื่องที่เกิดเป็นประเด็นระหว่างประเทศ แต่ต้องไม่ลืมนึกถึงเรื่องภายในประเทศ ถ้าหันมามองการเมืองภายในประเทศ จะพบว่าประธานาธิบดีทรัมป์พยายามทำบางอย่างเพื่อตอบสนองการเมืองภายในประเทศ

            หลัก America First คือผลประโยชน์ของอเมริกา ทรัมป์พยายามทำตามคำพูดที่หาเสียง พยายามย้ำว่ารักษาผลประโยชน์ของชาวอเมริกันและผู้เสียภาษีของอเมริกา ด้วยการให้ยุโรปเพิ่มงบกลาโหม แก้ปัญหาขาดดุลการค้ากับเยอรมนี ถ้าคิดง่ายๆ ตามนั้น ทรัมป์กำลังช่วยให้คนอเมริกันมีเงินในกระเป๋ามากขึ้น เป็นเรื่องที่ชาวอเมริกันทุกคนอยากฟัง ไม่ต้องคิดมากเรื่องผลประโยชน์ระยะยาว ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศอันซับซ้อน

            ในด้านการแสดงภาวะผู้นำ ถ้าเทียบกับผู้นำสหรัฐฯ คนก่อนๆ น้อยคนที่จะแสดงท่าทีรุนแรงตรงไปตรงมาอย่างทรัมป์ อาจมองว่าตั้งใจแสดงภาวะผู้นำต่อนาโต อันเป็นที่รับรู้ทั่วไปว่าสหรัฐฯ คือผู้นำนาโต ทำนองเดียวกับที่แสดงกับผู้นำชาติอาหรับกับมุสลิมกว่า 50 ประเทศที่สหรัฐฯ คือผู้นำต่อต้านก่อการร้ายโลก

            ในทำนองเดียวกัน 2-3 วันหลังการประชุมสุดยอดนาโต นายกฯ แมร์เคิลพูดอีกครั้งว่า ยุโรป “ต้องวางชะตาของตนไว้กับมือของพวกเขาเอง

            สิ่งที่นายกฯ เยอรมนีทำคือการใช้โอกาสแสดงภาวะผู้นำยุโรป (อียู) และพยายามทำเช่นนี้เป็นระยะๆ เมื่อสถานการณ์อำนวย การปรากฏตัวของผู้นำอเมริกาอย่างทรัมป์เป็นโอกาสที่ดีของแมร์เคิล

            ถ้าหันไปมองการเมืองภาย อาจหมายถึงการหาเสียงกับชาวเยอรมันที่กำลังจะมีการเลือกตั้งอีกครั้งในเดือนกันยายนนี้ ในระยะหลังคนเยอรมัน (รวมทั้งประเทศอื่นๆ ในยุโรป) ไม่ค่อยชอบรัฐบาลอเมริกันอยู่แล้ว ยิ่งกรณีทรัมป์ยิ่งหนักข้อ แมร์เคิลจะต้องแสดงความเป็นผู้นำว่าสามารถเผชิญหน้ากับคนอย่างทรัมป์ สามารถดูแลผลประโยชน์ของคนชาวเยอรมันและยุโรป

            สื่อเยอรมันบางสำนักถึงกับชี้แนะว่าประเทศเยอรมนีควรเป็นผู้นำโลกเสรี เนื่องจากประชาธิปไตยอเมริกาตายแล้วในยุคทรัมป์ คำชี้แนะนอกจากเป็นการเชิดชูประเทศตนเองยังเป็นการสนับสนุนนายกฯ แมร์เคิลด้วย

            รวมความแล้ว ในขณะที่เรื่องช่วยแบกภาระงบประมาณนาโตยังไม่เห็นผลชัด ยังกดดันเยอรมนีเรื่องดุลการค้าไม่ได้ รวมทั้งประเด็นเจรจาอื่นๆ ยังไม่ได้ข้อยุติ เช่น ปัญหาผู้ลี้ภัยอพยพเข้ายุโรป ผู้นำ 2 ประเทศต่างเก็บคะแนนการเมืองภายในเข้ากระเป๋าตัวเอง

 

ตรรกะของผู้นำอเมริกาต่อชาติสมาชิกนาโต :

            อีกเป็นประเด็นที่น่าสนใจคือ ตรรกะของทรัมป์ต่อสมาชิกนาโต ตรรกะดังกล่าวคือ เธอต้องช่วยต่อต้านก่อการร้ายให้เข้มแข็งกว่านี้ ต้องเพิ่มงบประมาณกลาโหมให้ได้ตามเป้า ไม่เช่นนั้นสหรัฐฯ จะเสียเปรียบ ชาวอเมริกันผู้จ่ายภาษีเสียเปรียบคนยุโรปที่จ่ายภาษีเพื่อการป้องกันประเทศน้อยกว่า

            คำถามคือ ถ้าประธานาธิบดีทรัมป์คิดว่าสหรัฐฯ เสียเปรียบ เสียงบประมาณมากกว่าผลประโยชน์ที่ได้ เป็นเช่นนี้มาแล้วหลายทศวรรษ ทำไมจึงยังทนอยู่เล่า ทำไมไม่ลาออกจากนาโต ตั้งแต่ช่วงหาเสียงขู่ว่าจะถอนตัวจากนาโตมิใช่หรือ

            หรือเลือกวิธีที่ง่ายกว่าคือตัดลดกำลังทหาร ภารกิจต่างๆ ที่กระทำผ่านยุโรป ลดงบประมาณให้อยู่ในระดับที่ภาระการคลังรับได้

            ถ้าสหรัฐฯ เสียเปรียบจริงและยังทนอยู่ เช่นนี้จะเรียกว่ากำลังทำเพื่อผลประโยชน์ชาวอเมริกันหรือ จะเรียกว่าเป็น America First ได้อย่างไร

            จุดยืนของรัฐบาลทรัมป์ในขณะนี้คือไม่ถอนตัวจากนาโตและกดดันสมาชิกต่อไป จะว่าไปแล้วไม่ได้แตกต่างจากรัฐบาลชุดก่อนๆ ไม่ต่างหลายทศวรรษที่ผ่านมา เพียงแต่ทรัมป์พูดเสียงดังกว่าตามสไตล์ทรัมป์เท่านั้นเอง

            บางคนอาจตั้งคำถามอีกข้อว่า การต่อต้านก่อการร้ายที่ว่าให้ประโยชน์กับใครมากกว่า ทำไมผู้เสียภาษีชาวยุโรปต้องจ่ายเงินเพื่อวาระของรัฐบาลอเมริกัน

            ถ้าคิดให้ดีเรื่องนี้สะท้อนหลายอย่างรวมทั้งการถดถอยของสหรัฐฯ

 

อย่าลืมว่าสัมพันธ์ 2 ฝั่งแอตแลนติกนั้นลึกซึ้งเกินกว่าช่วงรัฐบาลเดียว :

            Sigmar Gabriel รองนายกฯ และรัฐมนตรีกระทรวงต่างประเทศเยอรมนี วิพากษ์ว่าแนวทางของทรัมป์มุ่งผลประโยชน์ระยะสั้น ทำให้ฝ่ายตะวันตกอ่อนแอลง ถอยห่างจากแนวคิดตะวันตกและกฎหมายระหว่างประเทศ

            นักวิชาการบางคนเห็นว่าความสัมพันธ์ 2 ฝั่งแอตแลนติกกำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรุนแรง วิเคราะห์ต่อว่าส่งผลต่อระบบดุลอำนาจ ขั้วอำนาจโลก

            จากความคิดเห็นข้างต้นก่อให้เกิดคำถามว่า นโยบายสหรัฐฯ ต่อนาโตกับยุโรปจะเปลี่ยนแปลงจากหน้ามือเป็นหลังมือภายในช่วงรัฐบาลเดียว ด้วยเหตุผลงบประมาณกลาโหมร้อยละ 2 หรือ (สมาชิกนาโตจะต้องใช้จ่ายงบกลาโหมให้ถึงร้อยละ 2 ของจีดีพี)

            พวกชนชั้นปกครองสหรัฐฯ ไม่เข้าใจเรื่องนี้หรือ ประธานาธิบดีทรัมป์ไม่ได้รับคำเตือนให้ระวังเรื่องนี้หรือ จริงหรือที่จะยอมเสียผลประโยชน์ระยะยาว

            ดังที่เคยนำเสนอในบทความก่อนว่า ถ้ามองสหรัฐฯ ในฐานะมหาอำนาจที่คอยจัดระเบียบโลก จะได้คำตอบว่ารัฐบาลทรัมป์อยู่ระหว่างออกแบบระเบียบโลกใหม่ และอาจมีอะไรแตกต่างจากรัฐบาลที่แล้ว เช่น ฟื้นฟูความสัมพันธ์กับรัสเซีย ทำสงครามการค้ากับจีน ส่งทหารเข้ารบทางภาคพื้นดินในภูมิภาคตะวันออกกลาง รวมทั้งประเด็นภาวะโลกร้อน ปัญหาผู้อพยพต่างชาติเข้ายุโรป

            เป็นไปได้ว่ารัฐบาลทรัมป์กับสมาชิกนาโตยังหาข้อสรุปไม่ได้ ระหว่างนี้ต่อหน้าสาธารณะจึงพูดเรื่องเก่าๆ ไปก่อน ต่างฝ่ายต่างพยายามเก็บคะแนนการเมืองภายใน

            ถ้าติดตามข่าวสารความเคลื่อนไหวในช่วงประชุมสุดยอดนาโตและการตอบโต้ที่ตามมา จะเห็นความขัดแย้งที่ยังคงอยู่ ประธานาธิบดีทรัมป์แม้จะไม่พูดว่านาโตล้าสมัย ยังคงวิพากษ์สมาชิกเรื่องงบประมาณ และพาดพิงบางประเทศโดยเฉพาะเยอรมนีที่เกินดุลสหรัฐฯ ด้านนายกฯ แมร์เคิลสู้ไม่ถอย ย้ำคำพูดเดิมว่าถึงเวลาแล้วที่อนาคตของยุโรปขึ้นกับมือคนยุโรปเอง

            บทความนี้ชี้ว่าท่ามกลางวิวาทะ 2 ผู้นำคนละฝากฝั่งแอตแลนติก อาจทำให้มองข้ามผลประโยชน์ส่วนที่ลึกซึ้งซับซ้อน แม้รัฐบาลทรัมป์มีผลประโยชน์ของตนเอง แต่ก็มีผลประโยชน์อื่นที่ลึกซึ้งกว่าไกลกว่าความเป็นรัฐบาลทรัมป์ เป็นประเด็นน่าติดตามน่าวิเคราะห์ต่อไป

1 มิถุนายน 2017

ชาญชัย คุ้มปัญญา

--------------------------------

บทความที่เกี่ยวข้อง :

1.แมร์เคิลกับทรัมป์สานสัมพันธ์ 2 ฝั่งแอตแลนติก

นายกฯ แมร์เคิลพบประธานาธิบดีทรัมป์ ผู้นำ 2 ประเทศยืนยันสัมพันธ์ 2 ฝั่งแอตแลนติก พร้อมกับแสดงจุดยืนแตกต่างหลายข้อดังที่ทรัมป์จุดประเด็นไว้ น่าติดตามว่าความสัมพันธ์ 2 ฝั่งแอตแลนติกจะดีขึ้นหรือเสื่อมลงกว่าเดิม สหรัฐในยุคทรัมป์จะโดดเดี่ยวตัวเองมากกว่าเดิมหรือไม่ เป็นประโยชน์หรือโทษมากกว่า และเป็นเครื่องชี้ว่าทรัมป์มีความสามารถบริหารความสัมพันธ์ระหว่างประเทศได้ดีเพียงใด

2.ทรัมป์ยืนยันยึดมั่นสัมพันธ์สหรัฐ-ยุโรป

ไม่ถึงเดือนหลังเข้ารับตำแหน่งประธานาธิบดี ได้คำตอบชัดแล้วว่ารัฐบาลทรัมป์ไม่ขอถอนตัวออกจากนาโตตามคำขู่ตั้งแต่ช่วงหาเสียง ประเทศสำคัญๆ ในยุโรปแสดงท่าทีต่อต้านก่อการร้ายที่แตกต่างจากสหรัฐ Pax Americana อ่อนแอลงชัดเจน รัสเซียกลายเป็นประเทศสำคัญที่สหรัฐจะต้องดึงมาเป็นหุ้นส่วนหากคิดจะปิดล้อมจีน รุกคืบตะวันออกกลางอย่างจริงจัง

 

บรรณานุกรม:

  1. Birnbaum, Michael. (2017, January 16). European leaders shocked as Trump slams NATO and E.U., raising fears of transatlantic split. The Washington Post. Retrieved from https://www.washingtonpost.com/world/europe-leaders-shocked-as-trump-slams-nato-eu-raising-fears-of-transatlantic-split/2017/01/16/82047072-dbe6-11e6-b2cf-b67fe3285cbc_story.html
  2. Chapman, Ben. (2017, May 26). G7 summit: Donald Trump calls Germans 'bad, very bad' and vows to curb foreign car imports. The Independent. Retrieved from http://www.independent.co.uk/news/business/news/donald-trump-g7-summit-germans-bad-very-bad-car-imports-curb-us-trade-surplus-president-a7757106.html
  3. EU must not let US push it to increase military spending – Juncker. (2017, February 17). RT. Retrieved from https://www.rt.com/news/377691-juncker-us-europe-military-demands/
  4. Germany's Foreign Minister Gabriel slams Trump for 'lecturing'. (2017, May 30). Deutsche Welle. Retrieved from http://www.dw.com/en/germanys-foreign-minister-gabriel-slams-trump-for-lecturing/a-39038441
  5. Lander, Mark. (2016, July 25). Merkel Meets Trump, the Defender Versus the Disrupter. The New York Times. Retrieved from https://www.nytimes.com/2017/03/17/world/europe/angela-merkel-donald-trump.html?_r=0
  6. Meiritz, Annett., Reimann, Anna., & Weiland, Severin. (2017, May 30). What Was Merkel Thinking? Spiegel Online. Retrieved from http://www.spiegel.de/international/germany/merkel-and-trump-a-trans-atlantic-turning-point-a-1149757.html
  7. NATO leaders agree to do more to fight terrorism and ensure fairer burden sharing. (2017, May 26). NATO News. Retrieved from http://www.nato.int/cps/en/natohq/news_144154.htm
  8. Sampathkumar, Mythili. (2017, May 25). When Congress Almost Ousted a Failing President. The Independent. Retrieved from http://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-politics/donald-trump-nato-member-states-pay-up-brussels-visit-belgium-eu-europe-leaders-a7755791.html
  9. The White House. (2017, May 30). Daily Press Briefing by Press Secretary Sean Spicer -- #51. Retrieved from https://www.whitehouse.gov/the-press-office/2017/05/30/daily-press-briefing-press-secretary-sean-spicer-51
  10. Transcript: Donald Trump Expounds on His Foreign Policy Views. (2016, April 26). The New York Times. Retrieved from http://www.nytimes.com/2016/03/27/us/politics/donald-trump-transcript.html
  11. Trump predicts "very massive recession" in U.S. (2016, April 3). CNBC/Reuters. Retrieved from http://www.cnbc.com/2016/04/03/trump-predicts-very-massive-recession-in-us.html
  12. Trump promises ‘safety’ to fearful Americans. (2016, July 22). Gulf News/AFP. Retrieved from http://gulfnews.com/news/americas/usa/trump-promises-safety-to-fearful-americans-1.1866703

-----------------------------

30 กันยายน 2561

ผู้ชม 2072 ครั้ง

Engine by shopup.com