ดูบทความประชุมกลุ่มภาคี Quad กันยายน 2021 ปรากฏการณ์สงครามเย็นรอบใหม่

ประชุมกลุ่มภาคี Quad กันยายน 2021 ปรากฏการณ์สงครามเย็นรอบใหม่

หมวดหมู่: เอเชีย

บางทีโลกอาจจะกำลังเดินเข้าสู่สงครามเย็นรอบใหม่ หรืออยู่ใน “สงครามเย็นที่ไม่ประกาศ” อยู่แล้ว และกำลังปรากฏตัวให้เห็นชัดขึ้นทุกที การประชุมสุดยอดกลุ่มภาคี Quad เป็นหลักฐานอีกชิ้น

            วันนี้ (24) ผู้นำสหรัฐฯ ญี่ปุ่น ออสเตรเลียและอินเดียจะประชุมสุดยอดกลุ่มภาคี Quad (กลุ่ม 4 ฝ่าย) เป็นคำเรียกกลุ่ม “Quadrilateral Security Dialogue”

            การประชุมจะพูดหลายเรื่องตั้งแต่โควิด-19 การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

(เครดิตภาพ : China Military)

            แต่ประเด็นที่หลายคนจับตามากที่สุดคือเรื่องจีน ย้อนหลังเดือนมีนาคมกลุ่มภาคี Quad แถลงว่าการเดินเรือการบินผ่านทะเลจีนใต้ต้องเป็นไปโดยเสรี สวนทางจุดยืนจีนที่ชี้ว่าพื้นที่ทะเลจีนใต้ส่วนใหญ่เป็นของตน

            ความร่วมมือเพื่อต้านจีนสัมพันธ์กับกลุ่มที่กำลังแสวงหาความร่วมมือระบบสื่อสาร 5G การผลิตชิปต่างๆ ความมั่นคงทางไซเบอร์ การซ้อมรบทางทะเลและการแบ่งปันข้อมูล

            การกระชับความสัมพันธ์ผ่านกลุ่มภาคี Quad คือการกระชับความร่วมมือของประเทศสำคัญๆ ของภูมิภาคอินโด-แปซิฟิกที่เห็นว่าจีนเป็นภัยคุกคาม แม้รัฐบาลสหรัฐฯ จะชี้ว่ากลุ่มภาคีไม่ใช่พันธมิตรทางทหาร แต่หากพิจารณาให้ดีสหรัฐฯ กับญี่ปุ่นเป็นพันธมิตรด้านการทหารอยู่แล้ว รัฐบาลไบเดนเพิ่งจัดตั้งพันธมิตรทางทหารระหว่างสหรัฐฯ-อังกฤษ-ออสเตรเลีย หรือ AUKUS เมื่อกลางเดือนกันยายนที่ผ่านมานี้เอง

            3 ใน 4 ประเทศของกลุ่มภาคี Quad เป็นพันธมิตรด้านการทหารอยู่แล้ว เหลือแต่อินเดียที่อยู่ห่างจากพวกมากที่สุด

(เครดิตภาพ : China Military)

แนวคิดนาโตของเอเชีย (Asian NATO) :

            มีข้อมูลหลายชิ้นชี้ว่ารัฐบาลสหรัฐฯ หวังสร้างพันธมิตรด้านความมั่นคงในย่านนี้ตามแบบพันธมิตรนาโต (NATO) แม้ความเป็นไปได้ต่ำแต่เป็นแนวคิดหนึ่งที่มีอยู่

            นาโตเกิดขึ้นในยุคสงครามเย็นเพื่อต้านโซเวียตรัสเซียโดยเฉพาะแถบยุโรป ในยุคนั้นสหรัฐฯ ส่งรถถังเครื่องบินรบนับพัน ทหารนับหมื่นนับแสน อาวุธนิวเคลียร์หลายร้อยหัวรบไปประจำการที่ยุโรป (จนบัดนี้ฐานทัพ อาวุธนิวเคลียร์จำนวนหนึ่งยังคงอยู่)

            นาโตเอเชียเป็นแนวคิดสร้างพันธมิตรทางทหารสำหรับเอเชียแปซิฟิก เมื่อปีที่แล้ว (2020) มีข่าวรัฐบาลสหรัฐฯ หวังติดตั้งอาวุธนิวเคลียร์ในย่านนี้ รัฐบาลออสเตรเลียกับฟิลิปปินส์พูดชัดว่าไม่ยอมให้มีอาวุธนิวเคลียร์ในประเทศตน AUKUS พันธมิตรทางทหารล่าสุดระหว่างสหรัฐฯ-อังกฤษ-ออสเตรเลียชักนำให้อังกฤษที่อยู่นอกภูมิภาคเข้ามามีบทบาทในภูมิภาคอินโด-แปซิฟิกโดยตรง ออสเตรเลียซื้อเรือดำน้ำพลังนิวเคลียร์จากสหรัฐฯ ซึ่งถูกตีความว่าเป็นแผนรวมทัพต้านจีน

            แต่จนถึงล่าสุด คุนิฮิโกะ มิยาเกะ (Kunihiko Miyake) ที่ปรึกษาพิเศษของรัฐบาลญี่ปุ่นกล่าวว่า กลุ่มภาคียังไม่คิดจัดตั้งเป็นพันธมิตรทางทหารเบ็ดเสร็จอย่างองค์การนาโต ที่เป็นอยู่ในขณะนี้เป็นความร่วมมือหลายชั้นหลายแบบ เช่น "Five Eyes" แบ่งปันข้อมูลการข่าว AUKUS มีลักษณะเฉพาะตัว

(เครดิตภาพ : Facebook)

กระแสสงครามเย็นใหม่ :

            ไม่ว่าจะเท็จจริงอย่างไร ฝ่ายจีนเห็นว่าพฤติกรรมของกลุ่มภาคีส่อแนวคิดแบบสงครามเย็น (Cold War) ที่อยู่ร่วมกับปรปักษ์ไม่ได้ ความตึงเครียดทวีความรุนแรงยิ่งขึ้น จีนเป็นฝ่ายถูกกระทำ

            ในขณะที่ พอลลา เจ. โดบริเอนส์กี้ (Paula J. Dobriansky) จาก Atlantic Council กล่าวว่าเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในขณะนี้ไม่ใช่การป้องปรามแบบสงครามเย็นเท่านั้น แต่เป็นความขัดแย้งที่ปะทุออกมาแล้ว

ร่วมกันต้านหรือต้องพึ่งพาสหรัฐฯ มากขึ้น :

            มีประเด็นน่าคิดว่า ไม่ว่าจะเป็นความร่วมมือของภาคีกลุ่ม Quad พันธมิตรทวิภาคีทางทหารหรือแบบ AUKUS เป็นความร่วมมือเพื่อผลประโยชน์ร่วมกัน หรือคือการที่ญี่ปุ่นอินเดียดึงสหรัฐฯ มาต้านจีน หรือคือการที่ต้องพึ่งพาสหรัฐฯ มากขึ้น ขาดความเป็นอิสระมากขึ้น หรือเป็นภาวะจำยอมที่ต้องเลือกเสียบางส่วนเพื่อรักษาส่วนที่เหลือไว้

            นักวิเคราะห์จีนเห็นว่ารัฐบาลสหรัฐฯ กำลังใช้ออสเตรเลีย ญี่ปุ่นและอินเดียเป็นหมากเบี้ยที่ต้องเข้าทำศึกและตายก่อน

            ไม่ว่าจะเป็นแบบใดที่แต่ชัดคือการแบ่งฝักแบ่งฝ่ายทางทหาร การแบ่งขั้วที่ไม่ประกาศหรือไม่ยอมรับต่อสาธารณะ

            บางทีโลกอาจจะกำลังเดินเข้าสู่สงครามเย็นรอบใหม่ หรืออยู่ใน “สงครามเย็นที่ไม่ประกาศ” อยู่แล้ว และกำลังปรากฏตัวให้เห็นชัดขึ้นทุกที การประชุมสุดยอดกลุ่มภาคี Quad เป็นหลักฐานอีกชิ้น

24 กันยายน 2021

ชาญชัย คุ้มปัญญา

--------------------------

อ้างอิง :

  1. 5 Things To Know About Biden's Quad Summit With Leaders Of India, Australia And Japan. (2021, September 23). NPR. Retrieved from https://www.npr.org/2021/09/23/1039698202/quad-summit-biden-india-australia-japan-white-house
  2. Quad ‘incapable of inflicting substantial harm to China’. (2021, September 24). Global Times. Retrieved from https://www.globaltimes.cn/page/202109/1234998.shtml

--------------------------

24 กันยายน 2564

ผู้ชม 856 ครั้ง

Engine by shopup.com